Khi nhắc đến pháp luật hóa chất, sự quan tâm thường chỉ tập trung vào các doanh nghiệp sản xuất, xuất nhập khẩu hoặc kinh doanh thương mại. Tuy nhiên, với sự ra đời của Luật Hóa chất mới cùng hệ thống văn bản hướng dẫn thi hành (Nghị định 24/2026/NĐ-CP, Nghị định 26/2026/NĐ-CP), hành lang pháp lý đã được hoàn thiện để giám sát toàn diện chuỗi cung ứng, bao trùm cả các doanh nghiệp là người sử dụng cuối cùng (end-user).
Bài viết dưới đây của Công ty Luật Hồng Bàng sẽ tổng hợp và hướng dẫn 3 nghĩa vụ cốt lõi mà các nhà máy, cơ sở gia công đang sử dụng hóa chất cần thực hiện để đảm bảo tuân thủ pháp luật và duy trì hoạt động sản xuất trơn tru.
Bối cảnh quản lý số hóa toàn diện trong lĩnh vực hóa chất
Điểm nhấn quan trọng nhất của công tác quản lý nhà nước về hóa chất hiện nay là sự chuyển đổi số. Dữ liệu quản lý nay được liên thông trực tiếp giữa Cơ sở dữ liệu chuyên ngành hóa chất (Bộ Công Thương) và nền tảng định danh VNIDCheck (Bộ Công an).
Đáng chú ý, theo Phụ lục Nghị định 24/2026/NĐ-CP, nhiều hóa chất công nghiệp thông dụng như Axit Clohydric (HCl), Axit Sunfuric (H2SO4), Tricloroethylene (TCE) hay nhóm Xyanua… đã được phân loại thẳng vào danh mục “Hóa chất cần kiểm soát đặc biệt”.
Theo đó, mặc dù doanh nghiệp “chỉ mua về sử dụng” được miễn trừ việc xin cấp Giấy phép kinh doanh/sản xuất, nhưng để việc nhập nguyên liệu và đưa vào sản xuất diễn ra hợp pháp, doanh nghiệp bắt buộc phải thực hiện tốt 3 nghĩa vụ hành chính sau đây.
Ba nghĩa vụ tuân thủ trọng tâm đối với doanh nghiệp sử dụng hóa chất
Thứ nhất: Nghĩa vụ “Công bố mục đích sử dụng trước 30 ngày”
Căn cứ Điều 15 Nghị định 26/2026/NĐ-CP, tổ chức sử dụng hóa chất cần kiểm soát đặc biệt để sản xuất hàng hóa, dịch vụ có trách nhiệm công bố loại hóa chất và mục đích sử dụng trên Cơ sở dữ liệu chuyên ngành hóa chất của Bộ Công Thương.
- Lưu ý thực hiện: Thủ tục này cần được hoàn tất trước 30 ngày tính từ thời điểm đưa hóa chất vào sử dụng lần đầu (hoặc khi có thay đổi mục đích sử dụng). Do đó, bộ phận Vật tư và Mua hàng của nhà máy cần có sự chuẩn bị, khai báo thông tin từ sớm để đảm bảo nguyên liệu khi nhập kho có thể được đưa vào dây chuyền sản xuất đúng tiến độ.
Thứ hai: Nghĩa vụ phối hợp xác thực giao dịch qua ứng dụng VNIDCheck
Theo quy trình mới, các lô hàng hóa chất cần kiểm soát đặc biệt sẽ được quản lý nghiêm ngặt bằng “Phiếu kiểm soát mua, bán” điện tử. Mặc dù trách nhiệm lập Phiếu thuộc về Bên bán (Nhà cung cấp), nhưng Bên mua (doanh nghiệp sử dụng) cũng có nghĩa vụ phối hợp xác thực để hoàn tất quy trình giao dịch.
- Lưu ý thực hiện: Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp sử dụng cần đăng ký tài khoản trên nền tảng VNIDCheck (thông qua tài khoản định danh VNeID). Sau khi nhà cung cấp giao hàng và xuất phiếu điện tử, Người đại diện của doanh nghiệp chỉ cần đăng nhập ứng dụng, kiểm tra thông tin đối khớp và bấm “Xác nhận”. Việc này giúp minh bạch hóa luồng hàng và bảo vệ uy tín pháp lý cho cả hai bên.
Thứ ba: Nghĩa vụ quản lý an toàn kho bãi và báo cáo định kỳ
Bên cạnh các thủ tục điện tử, doanh nghiệp sử dụng hóa chất vẫn cần duy trì hệ thống ghi chép số liệu xuất – nhập – tồn tại kho.
- Về báo cáo: Định kỳ trước ngày 15/02 hằng năm, doanh nghiệp có trách nhiệm cập nhật Báo cáo tình hình hoạt động sử dụng hóa chất lên Cơ sở dữ liệu chuyên ngành của Bộ Công Thương.
- Về an toàn kho bãi: Doanh nghiệp cần đối chiếu khối lượng lưu trữ thực tế tại kho với ngưỡng giới hạn quy định tại Phụ lục IV Nghị định 24/2026/NĐ-CP. Trường hợp khối lượng tồn trữ vượt ngưỡng, doanh nghiệp phải tiến hành xây dựng và trình cơ quan chức năng phê duyệt Kế hoạch phòng ngừa, ứng phó sự cố hóa chất (hoặc ban hành Biện pháp phòng ngừa cấp cơ sở) nhằm đảm bảo tiêu chuẩn phòng cháy chữa cháy và an toàn môi trường.
Việc tuân thủ kịp thời các quy định pháp luật hiện hành không chỉ giúp doanh nghiệp thực hiện đúng nghĩa vụ với cơ quan quản lý nhà nước mà còn góp phần nâng cao năng lực quản trị rủi ro nội bộ, hướng tới sự phát triển bền vững.
Trên đây là toàn bộ bài viết của chúng tôi về Những nghĩa vụ pháp lý trọng tâm đối với Doanh nghiệp sử dụng hóa chất. Quý Khách hàng nếu cần tư vấn rà soát tính tuân thủ pháp luật nội bộ, sử dụng dịch vụ tư vấn pháp luật thường xuyên của chúng tôi, vui lòng liên hệ qua các hình thức sau:
Liên hệ trực tiếp với Luật sư Nguyễn Đức Trọng qua hotline: 0912.35.65.75;
Gửi thư yêu cầu dịch vụ qua email: lienheluathongbang@gmail.com
Chúc Quý Khách hàng cùng gia đình mạnh khỏe, an lạc và thành công!
