Trong bối cảnh Việt Nam hướng tới mục tiêu Net Zero vào năm 2050, việc hiểu rõ các quy định về dự án xanh là vô cùng quan trọng. Để tạo cơ sở pháp lý cho việc triển khai tín dụng xanh, trái phiếu xanh và các chính sách hỗ trợ liên quan, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 21/2025/QĐ-TTg ngày 04/7/2025 quy định tiêu chí môi trường và việc xác nhận dự án đầu tư thuộc danh mục phân loại xanh. Bài viết dưới đây sẽ phân tích các quy định pháp luật liên quan đến việc xác nhận dự án đầu tư thuộc danh mục phân loại xanh.

1. Căn cứ pháp lý

• Luật Bảo vệ môi trường năm 2020;
• Nghị định số 08/2022/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo vệ môi trường;
• Nghị định số 05/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 08/2022/NĐ-CP;
• Quyết định số 21/2025/QĐ-TTg ngày 04/7/2025 của Thủ tướng Chính phủ quy định tiêu chí môi trường và việc xác nhận dự án đầu tư thuộc danh mục phân loại xanh.

2. Định nghĩa Dự án xanh 

Hiện nay, pháp luật chưa đưa ra một định nghĩa độc lập về “dự án xanh”. Tuy nhiên, theo Quyết định số 21/2025/QĐ-TTg, dự án đầu tư được xem xét xác nhận thuộc danh mục phân loại xanh khi đáp ứng các tiêu chí môi trường được quy định đối với từng nhóm ngành, lĩnh vực cụ thể.

Việc được xác nhận là dự án đầu tư thuộc danh mục phân loại xanh là cơ sở quan trọng để doanh nghiệp tiếp cận các nguồn vốn xanh, tín dụng xanh, phát hành trái phiếu xanh và các cơ chế hỗ trợ khác của Nhà nước trong tương lai.

3. Điều kiện để dự án được công nhận là dự án xanh

3.1. Thuộc danh mục phân loại xanh

Điều kiện đầu tiên là dự án phải thuộc danh mục các lĩnh vực được phân loại xanh theo quy định tại Quyết định số 21/2025/QĐ-TTg. Danh mục bao gồm 8 nhóm:

1. Năng lượng: Sản xuất điện mặt trời, điện gió, năng lượng tái tạo từ sinh khối, địa nhiệt, hydrogen xanh…; 
2. Giao thông vận tải: Đầu tư phương tiện giao thông điện, hạ tầng cung cấp năng lượng xanh;
3. Xây dựng: Công trình xanh, nhà ở sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả;
4. Tài nguyên nước: Công trình cấp thoát nước tiết kiệm, xử lý nước thải đô thị;
5. Nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản: Trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản theo tiêu chuẩn bền vững (VietGAP, GlobalGAP…);
6. Bảo tồn đa dạng sinh học: Phục hồi hệ sinh thái tự nhiên, bảo tồn nguồn gen quý hiếm;
7. Chế biến, chế tạo: Sản xuất bao bì thân thiện môi trường, thiết bị tiết kiệm năng lượng;
8. Dịch vụ môi trường: Thu gom, tái chế chất thải, xử lý ô nhiễm môi trường. 

3.2. Đáp ứng tiêu chí môi trường tương ứng

Theo Điều 3 Quyết định số 21/2025/QĐ-TTg, dự án đầu tư thuộc danh mục phân loại xanh phải đáp ứng đồng thời hai nhóm tiêu chí môi trường cơ bản:

Thứ nhất, dự án phải đóng góp vào ít nhất một mục tiêu bảo vệ môi trường.

Các mục tiêu này bao gồm:

• Giảm nhẹ biến đổi khí hậu;
• Thích ứng với biến đổi khí hậu;
• Sử dụng bền vững tài nguyên thiên nhiên;
• Kiểm soát ô nhiễm;
• Bảo vệ môi trường;
• Bảo tồn đa dạng sinh học;
• Thúc đẩy kinh tế tuần hoàn.

Thứ hai, dự án không gây ảnh hưởng đáng kể đến các mục tiêu bảo vệ môi trường còn lại.

Đây là nguyên tắc thường được gọi là “Do No Significant Harm” (DNSH), tức là mặc dù dự án có thể tạo ra lợi ích môi trường ở một khía cạnh nhất định nhưng không được gây tác động tiêu cực đáng kể đến các mục tiêu môi trường khác.

3.3. Đáp ứng các chỉ số kỹ thuật theo từng lĩnh vực

Ngoài các tiêu chí chung nêu trên, từng loại dự án còn phải đáp ứng các tiêu chí kỹ thuật, ngưỡng phát thải hoặc yêu cầu môi trường cụ thể được quy định tại các phụ lục ban hành kèm theo Quyết định số 21/2025/QĐ-TTg.

4. Phương thức và hồ sơ xác nhận dự án xanh

Theo Quyết định số 21/2025/QĐ-TTg, việc xác nhận dự án đầu tư thuộc danh mục phân loại xanh có thể được thực hiện theo hai phương thức:

Phương thức 1: Xác nhận bởi cơ quan nhà nước có thẩm quyền

Nội dung xác nhận được thực hiện trong quá trình:

• Thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM); hoặc
• Cấp giấy phép môi trường.

Hồ sơ xác nhận gồm: 

• Văn bản đề nghị xác nhận: nội dung đề nghị xác nhận dự án đầu tư thuộc danh mục phân loại xanh thể hiện trong đơn đề nghị thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường hoặc cấp giấy phép môi trường;
• Báo cáo thuyết minh: nội dung thuyết minh dự án đầu tư đáp ứng tiêu chí môi trường quy định tại Điều 3 Quyết định 21/2025/QĐ-TTg, bao gồm các nội dung quy định tại Phụ lục III ban hành kèm theo Quyết định 21/2025/QĐ-TTg và được thể hiện thành một chương riêng trong báo cáo đánh giá tác động môi trường hoặc hồ sơ đề nghị cấp giấy phép môi trường.

Phương thức 2: Xác nhận bởi tổ chức xác nhận độc lập

Theo Điều 4 Quyết định số 21/2025/QĐ-TTg, tổ chức xác nhận độc lập phải đáp ứng các điều kiện về tư cách pháp lý, năng lực chuyên môn và hệ thống quản lý theo quy định của pháp luật. 

“2. Tổ chức xác nhận độc lập đáp ứng đầy đủ các yêu cầu sau:

a) Có tư cách pháp nhân theo quy định của pháp luật;

b) Thực hiện đăng ký kinh doanh tại Việt Nam hoặc được thành lập theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền;

c) Thuộc một trong các loại hình sau:

Kinh doanh dịch vụ đánh giá sự phù hợp hoặc có chức năng đánh giá sự phù hợp theo quy định của pháp luật;

Kinh doanh dịch vụ kiểm toán;

d) Có hệ thống quản lý và năng lực hoạt động đáp ứng một trong các yêu cầu sau:

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN ISO/IEC 17029:2020 hoặc Tiêu chuẩn quốc tế ISO/IEC 17029:2019 về đánh giá sự phù hợp – Nguyên tắc chung và yêu cầu đối với tổ chức xác nhận giá trị sử dụng và kiểm tra xác nhận;

Chuẩn mực Việt Nam về hợp đồng dịch vụ đảm bảo số 3000 – Hợp đồng dịch vụ đảm bảo ngoài dịch vụ kiểm toán và soát xét thông tin tài chính quá khứ hoặc Chuẩn mực Quốc tế về dịch vụ đảm bảo (ISAE 3000) hoặc các chuẩn mực sửa đổi, bổ sung, thay thế được cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam ban hành theo quy định của pháp luật.“

Hồ sơ đề nghị xác nhận bao gồm: 

• Văn bản đề nghị xác nhận dự án đầu tư thuộc danh mục phân loại xanh theo mẫu quy định tại Phụ lục II ban hành kèm theo Quyết định 21/2025/QĐ-TTg;
• Quyết định phê duyệt kết quả thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường trong trường hợp dự án đầu tư thuộc đối tượng phải thực hiện đánh giá tác động môi trường hoặc giấy phép môi trường trong trường hợp dự án đầu tư không thuộc đối tượng phải thực hiện đánh giá tác động môi trường nhưng thuộc đối tượng phải cấp giấy phép môi trường hoặc đăng ký môi trường trong trường hợp dự án đầu tư thuộc đối tượng phải đăng ký môi trường theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường;
• Báo cáo thuyết minh dự án đầu tư thuộc danh mục phân loại xanh tại thời điểm đề nghị cấp tín dụng xanh, phát hành trái phiếu xanh hoặc thời điểm đề nghị được hưởng chính sách ưu đãi, hỗ trợ của Nhà nước về tín dụng xanh, trái phiếu xanh theo mẫu quy định tại Phụ lục III ban hành kèm theo Quyết định 21/2025/QĐ-TTg.

5. Ý nghĩa của việc được công nhận là dự án xanh

Việc được xác nhận thuộc danh mục phân loại xanh có thể mang lại nhiều lợi ích cho doanh nghiệp, bao gồm:

• Tăng khả năng tiếp cận tín dụng xanh;
• Tạo điều kiện phát hành trái phiếu xanh;
• Nâng cao uy tín và hình ảnh doanh nghiệp;
• Hỗ trợ thực hiện chiến lược ESG;
• Đón đầu các cơ chế ưu đãi của Nhà nước về phát triển bền vững trong tương lai.

Kết luận

Quyết định số 21/2025/QĐ-TTg đã thiết lập khuôn khổ pháp lý quan trọng cho việc xác định và xác nhận dự án đầu tư thuộc danh mục phân loại xanh tại Việt Nam. Để được công nhận là dự án xanh, dự án không chỉ phải thuộc danh mục phân loại xanh mà còn phải đáp ứng các tiêu chí môi trường cụ thể và không gây ảnh hưởng đáng kể đến các mục tiêu bảo vệ môi trường khác.

Do đó, doanh nghiệp nên chủ động rà soát dự án đầu tư của mình ngay từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư để đánh giá khả năng đáp ứng các tiêu chí xanh, từ đó tận dụng các cơ hội tiếp cận nguồn vốn và chính sách hỗ trợ trong xu hướng phát triển bền vững hiện nay.

_________________

Trên đây là một số nội dung liên quan đến điều kiện công nhận dự án xanh theo quy định hiện hành. Quý Khách hàng nếu cần tư vấn, giải đáp chi tiết hơn hoặc hỗ trợ đánh giá khả năng đáp ứng tiêu chí xanh đối với dự án đầu tư, vui lòng liên hệ trực tiếp với Luật sư Nguyễn Đức Trọng qua  hotline: 0912.35.65.75, hoặc gửi yêu cầu dịch vụ qua email: lienheluathongbang@gmail.com.

Chúc Quý Khách hàng cùng gia đình mạnh khỏe, an lạc và thành công!

 

Tags: Quyết định 21/2025/QĐ-TTg, dự án xanh